Het verhaal moet verteld blijven worden.

75 jaar geleden werd Auschwitz bevrijd.
Dat wordt deze dagen goed herdacht en dat is en blijft belangrijk. Heel belangrijk.
In september heb ik, samen met mijn nichtje Iris, Auschwitz en Birkenau bezocht. Dat was ongelofelijk en onbeschrijfelijk indrukwekkend. De waanzin van dat alles, het leed – je kan het je niet voorstellen, ook niet wanneer je daar staat en kijkt naar de lijsten met namen en de overzichten van in beslag genomen spullen.
Hoe dan, hoe?
Hoe kun je als mens dit bedenken, en het zo minutieus en goed georganiseerd ten uitvoer brengen?
Hoe kun je een ander zo ontmenselijken?
Hoe kun je besluiten dan een ander omwille van zijn geloof, ras, geaardheid of gewoon omdat hij je niet aan staat, maar gewoon vernietigd moet worden?

Ik zag de koffers, de brillen, de schoenen, het servies, de lijsten.
En het haar – mijn god, die bergen haar. Mijn hersenen hielden gewoon op. Stopten gewoon. Soort kortsluiting. Ik kon alleen maar tot in mijn vezels voelen. Na thuiskomst kon ik pas na een week vertellen wat ik had gezien en hoe ik het had ervaren. En ik voelde me een aansteller: hoezo kon ik er niet over vertellen?! Ik was slechts een toerist, een bezoeker in een veilige tijd. Ik was nog geen nanometer in de buurt geweest van de mensen daar hebben meegemaakt. Dacht ik nou echt dat ik het moeilijk vond om erover te praten? Hoe moet het dan wel niet zijn voor degenen die het wel hebben meegemaakt?
De lucht is daar vol van de vreselijke dingen die de mensen daar hebben meegemaakt. En het prikkeldraad en de barakken stralen dat als stille getuigen uit. Het heeft zich in mijn ziel vastgezet. Dit mag nooit meer gebeuren.

Ik heb foto’s gemaakt. Ergens voelde ik me ook bezwaard om daar foto’s te maken. Alsof het maken van een foto oneerbiedig was, of zoiets. Uiteindelijk heb ik, zij het zeer terughoudend, wel foto’s gemaakt. Juist uit eerbied. Voor wat daar gebeurd is. Eentje deel ik, hieronder. De anderen zijn voor mezelf, om het verhaal te vertellen aan wie langs komt en het wil horen. Het verhaal moet worden blijven verteld, zeker wanneer er straks geen overlevenden meer in leven zijn om het te vertellen.

Want zoals de gids zo treffend Primo Levi aanhaalde: “Het is gebeurd en kan dus weer gebeuren.” Of zoals de Duitse president Frank-Walter Steinmeier zei tijdens Yad Vashem:
Natuurlijk: onze tijd is niet dezelfde tijd als toen. Het zijn niet dezelfde woorden. Het zijn niet dezelfde daders. Maar het is hetzelfde kwaad.’

Opdat we niet vergeten.

1 reactie

  1. Mooi beschreven Trieps. Confronterend pijnlijk, maar tegelijkertijd met respect en eerbied. Alles heeft plek, dat vond ik ook indrukwekkend in Berlijn. Het is denk ik de enige weg naar oprechte groei.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.