Er ligt er wel eens eentje in het boodschappenkarretje. Vergeten door de vorige boodschapper. Ik moet altijd even kijken. Wat wilde die persoon allemaal kopen? Meestal zijn het doorsnee lijstjes. Koffie, fruit, bonen, koek. Af en toe probeer ik te bedenken wat er die avond gekookt gaat worden. Met een beetje fantasie valt het wel uit het lijstje op te maken.

Deze vond ik een tijdje terug op straat. En dit lijstje bleef me bezighouden. Een mooi handschrift. Maar ik kan van de combinatie weinig maken. Handenreiniger en nagelborsteltje. Het is in ieder geval een proper iemand. Want er staan ook brillo sponsjes op. Maar waarom zijn er twee kleuren gebruikt? Misschien om de verschillende winkels aan te geven. Ik denk niet dat in de winkel waar het komijnpoeder en de paprika gekocht gaan worden ook zeil te koop is. Maar misschien ook wel, en kauwgom toch zeker. Wat me het meeste fascineerde zijn die steenschijven. Ik heb geen flauw benul wat het zijn en waarom je ze zou willen kopen.
Zo’n doodgewoon boodschappenlijstje, ik kan er van genieten hoe het me bezig houdt.

Wat fascineert jou in dit lijstje?

kapot windlicht op graf

Dwalen
Omdat het vanmorgen zulk mooi licht is, en de herfst volop de bomen kleurt, trek ik erop uit met mijn fotocamera. Zonder doel dwaal ik wat rond in mijn buurtje, en bij toeval kom ik langs het kerkhof bij ons achter. Kerkhoven fascineren me altijd. Wanneer ik op vakantie langs een kerkhof kom, wil ik ook altijd even een kijkje nemen. Je kunt veel leren over een gemeenschap door hun graven te bekijken. En er hangt altijd een bijzondere, serene rust. Mijn moeder mocht ook altijd graag een wandelingetje maken over het kerkhof in Goes. “Dat is altijd zo lekker rustig daar”, zei ze en m’n zussen en ik giechelden er maar een beetje om. Gekke mama, een beetje over een kerkhof wandelen. En nu doe ik het zelf.

Kerkhof
Via de smalle paadjes wandel ik langs de graven. Graven die heel sober en strak zijn, maar ook meer uitbundiger graven met veel kleine snuisterijen. Mooie, verse bloemen hier, daar een sneu, verwelkt en onbestemd bosje iets. Ik lees de namen, bekijk de foto’s, reken de leeftijd uit van degenen die er zijn begraven. Ik zie een groot, rood marmeren ornament. Of nee, het lijkt bijna een mausoleum, met pilaren en alles. De grafsteen laat een tekening zien van een woonwagen die een weg vanuit de bergen heeft afgelegd. Verderop kom ik diezelfde tekening nog een paar keer tegen. Nette en goed verzorgd, allemaal. Er zijn ook verwaarloosde graven; die stemmen me toch een beetje treurig. Niemand die zich nog om de toestand van het graf bekommert. Een kapot windlicht. Een overwoekerde steen. Hier en daar zelfs een gebroken grafsteen. Gelukkig zijn heel veel graven wel in een goede staat.

Allerheiligen
Ik ben zelf niet echt opgevoed met de rituelen en gebruiken rondom grafonderhoud. Maar de toewijding waarmee sommige graven zijn onderhouden, ontroert me. Een simpel rekensommetje op basis
van de datum op de steen leert me dat het graf voor me met veel liefde al tientallen jaren verzorgd wordt.
Met en met komen er meer mensen op het kerkhof, met bloemen en planten. Allerheiligen vandaag, en morgen Allerzielen. Dat verklaart ook het bloemenstalletje bij de ingang.
Een man tuft met z’n snorfiets over het grote middenpad het kerkhof op, plant op de schoot, vrouw achterop. Een bijzonder beeld, zo’n snorfiets op het kerkhof. Ik kijk nog wat rond en bekijk de mensen die er zijn. De oudere man met het grijze jack, kijkt een beetje vertwijfeld om zich heen, alsof hij niet meer precies weet waar het te bezoeken graf is. De kleine vrouw met de fiets aan de hand die meerdere graven aan doet, plantjes verzorgt, wat harkt en plukt en hardop tegen de steen praat. Een andere vrouw fietst resoluut naar een graf, stapt af, plukt iets uit de heide die bij het graf staat, gaat rechtstaan, hoofd gebogen. Ze typt een berichtje op haar telefoon en fiets weer weg. Ook ik loop naar m’n fiets, denkend aan mijn moeder die zo graag over het kerkhof wandelde. En ik begrijp haar heel goed. Een kerkhof is een bijzondere, troostrijke blauwdruk van een gemeenschap. En het laat je ook nog eens laat voelen dat je leeft.

Morgenavond is het lichtjesavond. Ga ik gewoon nog een keer.